De Belgische stroommix : waar komt uw elektriciteit vandaan ?

De Belgische stroommix heeft in 2025 een drempel overschreden : voor het eerst staan hernieuwbare bronnen gelijk met kernenergie, elk met 34 % van de productie, volgens de balans van hoogspanningsnetbeheerder Elia. Achter dat symbolische cijfer schuilen diepere bewegingen — zonne-energie in sterke groei, windenergie die stagneert, een nucleair park dat krimpt, en invoer die blijvend wordt.

Hier is wat die gegevens zeggen, en vooral wat ze betekenen voor een gezin dat zich afvraagt of het zijn eigen stroom moet produceren.

De balans 2025 in cijfers

Elia preciseert dat die cijfers, eind december gepubliceerd, steunen op de gegevens die op 22 december beschikbaar waren, aangevuld met een schatting voor de laatste dagen van het jaar ; de definitieve waarden werden in het eerste kwartaal van 2026 verwacht. Het totale elektriciteitsverbruik van het land bleef nagenoeg stabiel, op 80,1 TWh (-1 %).

Zonne-energie, de enige echte groeimotor

De fotovoltaïsche groei van 21 % op een jaar is het opvallendste feit van de balans. Elia schrijft ze toe aan twee factoren : een geïnstalleerd vermogen dat met ongeveer 10 % steeg, en een bijzonder zonnig jaar. Juni 2025 vestigde een absoluut maandrecord met 1 370 GWh productie.

Dat cijfer verdient een correcte lezing : het gros van die productie komt van tienduizenden residentiële daken en bedrijfsgebouwen, niet van grote centrales. Met andere woorden : de Belgische mix verandert grotendeels door de optelsom van kleine installaties — mogelijk de uwe. Onze ijkpunten over de verwachte productie van een Belgisch dak vertalen die terawatturen naar de schaal van een woning.

Windenergie : meer masten, niet meer kWh

Windenergie blijft in volume de eerste hernieuwbare bron van het land, met 12,3 TWh, maar de productie daalde licht (-2 %) ondanks een hoger geïnstalleerd vermogen. De reden is meteorologisch : 2025 was een windarm jaar. Het is een nuttige herinnering aan het verschil tussen geïnstalleerd vermogen en geproduceerde energie — een onderscheid dat ook voor een particulier dak geldt.

Nog een les uit de balans : de combinatie zon-wind bereikt voortaan aanzienlijke pieken. Elia merkt op dat hernieuwbare energie in 2025 gedurende meer dan 16 % van de tijd minstens de helft van het Belgische verbruik dekte. Het net leert werken met een sterk variabele productie — vandaar de groeiende belangstelling voor tarieven die die variabiliteit volgen.

Kernenergie in terugval, invoer blijvend

De nucleaire productie daalde in 2025 met 24 %, tot 22,5 TWh, door de sluiting van drie reactoren : Doel 1 op 15 februari, Tihange 1 op 1 oktober en Doel 2 op 1 december. Gas vult de mix aan voor ongeveer een vijfde van de productie.

Logisch gevolg : voor het derde jaar op rij voert België meer elektriciteit in dan het uitvoert, met een netto saldo van 14 TWh. De netto-invoer komt voornamelijk uit Frankrijk en Nederland, elk ten belope van 10 TWh, terwijl het land uitvoert naar Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Luxemburg ; het totale volume dat met de buurlanden wordt uitgewisseld, bereikt 42 TWh.

Die afhankelijkheid van interconnecties heeft een heel concreet effect op de prijzen : ze koppelt de Belgische factuur sterker aan de Europese groothandelsprijzen, dus aan de schommelingen van andere markten. Het is een van de elementen die we analyseren in onze ontleding van de kostprijs van elektriciteit en het effect ervan op de terugverdientijd.

Wat deze mix verandert voor uw dak

Uit die cijfers springen drie praktische lessen. Ten eerste zal de aangekondigde elektrificatie van mobiliteit en verwarming een vandaag stabiel verbruik doen stijgen : de kWh die u zelf produceert, worden meer waard, niet minder. Ten tweede maakt de groeiende variabiliteit van de mix het uur van verbruik even belangrijk als het volume — en dus de sturing van uw toestellen rendabeler dan vroeger. In Vlaanderen weegt bovendien het capaciteitstarief op uw pieken. Ten derde herinnert het ingevoerde aandeel eraan dat lokale productie ook een vorm van dekking is tegen Europese prijsbewegingen.

Een laatste punt verdient nadruk, omdat het zelden wordt belicht : de stabiliteit van het nationale verbruik verbergt een herschikking. Traditionele toepassingen verdwijnen langzaam dankzij zuinigere toestellen, terwijl elektrische mobiliteit en warmtepompen aan kracht winnen. Die nieuwe toepassingen zijn van nature stuurbaar — men kan beslissen om 's middags te laden of te verwarmen in plaats van om zeven uur 's avonds. Precies die flexibiliteit zal het Belgische net de komende jaren zoeken, en gezinnen met panelen zijn het best geplaatst om ze aan te bieden.

Niets daarvan vervangt een persoonlijke berekening, maar de context is duidelijk : het land produceert steeds minder stuurbare elektriciteit en steeds meer zonnestroom, grotendeels van daken. De Belgische stroommix begrijpen, is begrijpen waarom de vraag niet zozeer meer « moet ik produceren ? » is, maar « op welk moment verbruik ik wat ik produceer ? ». Om uw eigen dak in dat landschap te situeren, becijfert ons gratis persoonlijk rendementsrapport productie, zelfverbruik en besparingen volgens uw woning. Leg het naast de reële terugverdientijd van een zonne-installatie, tussen zeven en twaalf jaar.