Piekvermogen en capaciteitstarief : wie betaalt wat in België ?

Het piekvermogen wordt enkel in Vlaanderen gefactureerd. In Wallonië is de capaciteitsterm van de tarieven 2026 uitdrukkelijk vastgelegd op 0 €/kW tot 2029 ; in Brussel betaalt het gezin een vergoeding volgens het vermogen van zijn aansluiting, niet volgens zijn gemeten piek. Drie gewesten, drie tegengestelde logica's.

Tweede misverstand om meteen uit de wereld te helpen : een piek is geen ogenblik. Het is een gemiddelde over een kwartier. De oven twee minuten aanzetten veroorzaakt geen piek. Hier zijn de officiële cijfers van 2026, en wat er echt op het spel staat.

Een piek is een gemiddelde over vijftien minuten

De digitale meter registreert het afgenomen vermogen per schijf van vijftien minuten. De maandpiek is het hoogste van die kwartiergemiddelden van de maand, uitgedrukt in kilowatt. Drie gevolgen die de meeste lezers niet kennen :

• Een korte piek wordt verdund : een waterkoker van 2 kW gedurende drie minuten voegt 0,4 kW toe aan het kwartiergemiddelde, geen 2 kW ;
• Injectiepieken tellen niet : enkel de afname van het net wordt gemeten. Uw panelen zullen uw capaciteitsfactuur nooit doen stijgen ;
• Het type aansluiting speelt geen rol : eenfasig of driefasig, de berekening is dezelfde.

In Vlaanderen houdt de jaarfacturatie trouwens niet de slechtste maand bij, maar het gemiddelde van de maandpieken van de laatste twaalf maanden. Een slechte januarimaand weegt dus voor een twaalfde, niet voor het geheel.

De kaart van België voor het piekvermogen

Zegt iemand u dat u met de digitale meter in Wallonië of Brussel « uw pieken gaat betalen », dan klopt dat niet voor 2026. De digitale meter dient voor andere zaken — automatische uitlezing, fijne opvolging, uurtarief — beschreven in ons artikel digitale meter in België.

Vlaanderen : wat het capaciteitstarief echt kost

De Vlaamse regulator publiceert een gemiddelde kostprijs van 53,39 €/kW/jaar excl. btw voor 2026, of 4,45 €/kW/maand. De tarieven verschillen wel per netgebied : 49,40 €/kW/jaar bij Fluvius Antwerpen, 57,10 €/kW/jaar bij Fluvius West, met daartegenover een verschillende variabele component (respectievelijk 0,0234 en 0,0281 €/kWh).

Twee ijkpunten helpen u zich te situeren. De gemiddelde maandpiek van Vlaamse gezinnen bedraagt 4,24 kW, gemeten op meer dan een miljoen digitale meters. En een minimum van 2,5 kW geldt voor iedereen, ook voor wie heel weinig verbruikt : dat is geen willekeurig forfait, het is letterlijk 2,5 keer het tarief van de netbeheerder — vandaar de 123,51 € vaste term bij Fluvius Antwerpen en 142,75 € bij Fluvius West.

Drie nuttige verduidelijkingen : er is geen degressiviteit — elke kilowatt kost hetzelfde ; enkel de begunstigden van het sociaal tarief ontsnappen aan het capaciteitstarief ; en sinds 1 januari 2023 is het onderscheid dag/nacht uit de Vlaamse distributietarieven verdwenen, ook al bestaat het nog op het energiedeel van de leverancier.

Het gezin dat het meest te winnen heeft bij het afvlakken van zijn verbruik, is dat met een elektrische wagen of een warmtepomp : hun piek ligt meestal tussen 4 en 8 kW, tegenover 3,5 tot 4 kW voor een gewoon gezin.

Wallonië : men betaalt niet de piek, maar het uur

De door de CWaPE goedgekeurde tarieven 2026 bevatten wel een rubriek « capaciteitsterm », opgesplitst in een basistarief voor pieken tot 12,7 kW en een tarief voor bijkomend vermogen daarboven. Beide staan op 0,0000000 €/kW, en de modaliteiten bevestigen het zwart op wit : voor de jaren 2026 tot 2029 is dat tarief vastgelegd op 0 €/kW. Die term betreft bovendien enkel gebruikers die voor het stimulerende tarief hebben gekozen, het zogenaamde IMPACT-tarief.

De echte Waalse hefboom ligt elders : het uur van verbruik. Het IMPACT-tarief verdeelt de dag in drie periodes, identiek bij ORES en RESA, zeven dagen op zeven.

De verhouding is opvallend : bij ORES kost een PIC-uur precies vijf keer een ECO-uur op het netdeel. Een wasmachine van 19u naar 13u verschuiven verandert niets aan uw piek — maar deelt de netkost van de cyclus door vijf. Merk ook op dat de nieuwe standaard tweevoudige periodes van 2026 veranderd zijn : piekuren van 7u tot 11u en van 17u tot 22u, daluren de rest van de tijd, zeven dagen op zeven.

Uw piek afvlakken : wat echt werkt

Of u nu de kilowatt betaalt (Vlaanderen) of het uur (Wallonië), de nuttige reflexen overlappen grotendeels. De vermogens hieronder zijn grootteordes van fabrikanten, geen officiële gegevens : controleer de uwe op de typeplaatjes of via de verbruiksopvolging.

• Nooit twee grote toestellen stapelen in hetzelfde kwartier : laadpaal, elektrische boiler, oven en inductiekookplaat zijn de vier gebruikelijke verdachten ;
• De laadpaal begrenzen in plaats van op vol vermogen te laden : van 11 naar 3,7 kW gaan verlengt het nachtelijk laden zonder praktisch gevolg, en verplettert de piek ;
• De programma's verschuiven naar de nacht of het midden van de dag, naargelang het gewest en het contract ;
• Automatisch sturen in plaats van op discipline te rekenen : dat is de rol van een energiebeheersysteem, dat in realtime afweegt tussen panelen, batterij en laadpaal ;
• Meten voor u handelt : de P1-poort van de digitale meter geeft het ogenblikkelijke vermogen live weer, waardoor de piek eindelijk zichtbaar wordt.

Een thuisbatterij kapt de afname af op het moment van de pieken, maar het nut ervan berekent u op uw volledige profiel, niet op die ene post — zie virtuele batterij voor het alternatief zonder materiaal, en dynamisch elektriciteitstarief voor de tegenhanger aan de kant van de leverancier. Speelt eigen productie mee, vergelijk dan meerdere offertes voor zonnepanelen voor u iets dimensioneert.